Cái tâm của người thợ làm nghề sửa khóa
Không biết từ bao giờ , nghề thợ khoá tại Hà Nội được hình thành , dễ thường từ thời có người Pháp đến đây. Người Pháp đến và đem theo các loại khoá của Tây đến để sử dụng. Dần dà vì nhu cầu bảo vệ tài sản , người Việt mình cũng xài và lâu dần do việc có cầu ắt có cung nên thợ khoá Hà Nội bắt đầu từ đó chăng ???.
Không như nghề thợ may , nghề thợ kim hoàn , thợ dệt..ca cải lương….đều có ông tổ nghề , có húy nhật tổ cùng các nghi thức cúng tổ trọng đại. Hiện giờ nếu hỏi một người thợ khoá thâm niên trong nghề cũng chẳng ai rõ ông tổ nghề mình là ai , ngày nào là húy nhật tổ. Chỉ thấy rằng mỗi sáng , bắt đầu ngày làm việc thì nhiều thợ hay cúng một ly cà phê , một điếu thuốc lá gọi là cúng tổ , hoặc là cúng ông thần tài cho việc làm ăn hôm đó được may mắ, .kiếm được nhiều tiền về nuôi vợ con.
Hà Nội dễ thường là nơi tập kết nhiều thợ khoá nhất nước , và theo dò hỏi thì cũng là tay nghề cao nhất nước, có lẽ vì là nơi giao thoa giữa nhiều nền Đổng Xá của nhiều nước nên tập kết một lượng lớn, dồi dào chủng loại khoá. Đáp ứng điều này , thợ khoá Hà Nội cũng phải liên tục học hỏi để tay nghề ngày càng cao mới bám trụ nổi ở TP , và không bị tụt hậu.
Nghề khoá , tuy rất nhẹ nhàng , người kém sức , hay lớn tuổi cũng có thể làm , nhưng không phải ai làm cũng được. Nghề KHOÁ này đầu tiên đòi hỏi một tính nết nhẫn nại , phải có một chút ranh mãnh và ham am tường , tìm tòi , sau cùng mới là lòng yêu nghề( vì anh chưa vào nghề thì anh biết gì mà yêu??? ).và quan trọng nhất là không có tính gian tham , vì nếu có thì anh sẽ sớm vào nhà đá thôi.
Và nghề này , tuy không ai cấm mà cũng hiếm thấy phụ nữ (Có lẽ ở TP chỉ khoảng 10 người) vì lý do phong tục tập quán chăng??? Và có cô thợ khóa xinh đẹp nào dám vào tận phòng ngủ mở khóa khi chỉ có một người con trai trong phòng???
Thợ khoá Hà Nội hiện tại tuyệt đại đa số là thợ trẻ , nên sự năng động , tích cực có thừa nhưng kinh nghiệm lại thiếu. Không phải Không trải việc để xử lý với loại khoá lạ hoặc khó , mà là Không trải việc để nhận biết đâu là khách hàng thật , đâu là khách hàng gian , gọi thợ mở khoá để ”nhập nha” và ai là khách hàng yêu cầu mở khoá xe để “đá xế”
Cánh thợ lâu năm , và lớn tuổi hỏi ra ông nào cũng có vài lần bị Công an mời lên “làm việc”.Nhẹ thì viết 3 tờ kiểm điểm rồi về.Nếu cót ca cót két tiết tăng nặng thì vài tháng đến vài năm là thường.Xin mở ngoặc tình tiết tăng nặng ở đây là :anh chỉ làm có một cái chìa hay mở có 1 cái khoá không mà lấy giá gì đến tiền triệu lận????.
Muốn làm một thợ khoá chân chất là anh phải biết cảnh giác và phải biết chối từ những phi vụ có thuộc tính và số thù lao được yêu cầu lớn bất thường.
Vào năm 1975 , khi cố ý định Dưới chân vào nghề , tôi được một lão sư phụ triết lí một điều , và cũng chính vì đều này mà tôi chọn nghề khoá cho đến hiện tại là 37 năm.Lão sư phụ thuyết rằng:Một thằng nhà giầu , nhà nó có nhiều Chia của cải , nó quản không thắng , nó phải khoá lại sợ chúng chôm , thằng nhà nghèo nó chỉ có cái xà lẩn , chúng lấy mất thì nó ở truồng à? Thế thì nó cũng phải xài khoá.Tao hỏi mày , mày có tham không??? , không nhiều thì ít vẫn có chứ , đúng không?có điều nếu hồi nhỏ đi học , mày được học môn tập quán kỹ thì mày kềm chế lòng tham được.Lão sư phụ chia động từ: Tôi tham , anh tham , nó tham , chúng tôi tham , các anh tham , chúng nó tham , và nói dúm lại là chẳng có thằng nào không tham cả , chỉ có là chưa có cơ hội thôi.Đã là con người thì Tham , Sân , Si có đủ.Vậy thì thế giới này khi nào còn con người thì Vẫn lòng tham , mà còn lòng tham thì vẫn phải xài khoá , mà còn phải xài khoá thì mày vẫn có thể đề huề mà kiếm sống được bằng nghề này.Chí lý , chí lý , thế là tôi bái lão sư phụ đó làm thày.Đó là ông Hai Lé , thợ khoá có tiếng lúc bấy giờ ở chợ Trương minh Giảng.
Lớp thợ khoá cũ , trước 75 , bây giờ chỉ còn đuọc vài người còn bám nghề.Theo tôi được biết thì còn ông Ngọc Dung hành nghề ở bùng binh Lăng cha Cả , đường Trương minh Ký , nay là cuối đường Lê văn Sỹ , Phượng Mao ) , và anh Cẩm , khởi nghiệp trước 1975 trên chiếc xe đạp cọc cạch khắp Sài gòn.Còn lớp thợ kiếm sống bằng nghề khoá sau 1975 thì tương đối có nhiều hơn.Có thể kể những danh tiếng kỳ cựu như :anh Ba Tiền , một thời làm mưa làm gió với két sắt , a Xay chuyên gia két sắt , anh Khánh , chuyên mông má khoá cháy ở tổng kho Long Bình. , Hữu thèm , anh dũng Đắk R'Lấp A Vao , anh An chợ Xã Tây , anh Nguyên chuyên môn xe hơi ở sau chợ Thới An Đông , anh Tùng , anh Tiến và Hoà sửa khoá , Lê văn Sỹ.
Có một giai thoại rất lý thú là có hai chàng thanh niên cùng muốn học nghề của một ông thày chìa khoá.ngặt nỗi ông thày chỉ có thể nhận một người mà thôi.Thế là ông thày rủ hai chàng vào nhà của khách xem ông mở khoá két sắt.Sau một lúc lạch cạch ông thày mở bung được cửa két.Hai chàng trai căng mắt ra quan sát.
Lúc về nhà ông thày hỏi hai chàng có thấy cách ông mở , và biết được gì không?.Chàng trai thứ nhất gãi đầu thưa:Dạ…dạ…có thấy nhưng còn nhiều cái chưa thông lắm.Anh chàng thứ hai ngắc ngứ : tử cung chẳng hiểu gì cả.
Ông thày hỏi thêm câu thứ hai: Thế trong két có gì vậy? Anh chàng thứ nhất nhún vai :dạ , không biết ạ!!! , và anh chàng thứ hai nhanh nhẩu đáp : Xời , chẳng có cái cóc gì cả , ngoài đống giấy tờ gì đó thì chỉ có vài mươi ngàn tiền lẻ để trong góc tủ thôi.
sau đó ông thầy quyết định nhận chàng trai thứ nhất học việc , vì nhận thấy anh nầy chỉ Đoái đến công việc chính mà mắt không láo liên quan sát thứ khác.
bởi thế trong làng khoá , thợ giỏi giang thì cũng chỉ có cuộc sống hoàn toàn dễ chịu thôi chứ khó có thợ nào làm giầu được.
Có nhiều người chưa biết nên thường đồng hoá thợ khoá và dân ăn trộm.Nhưng xin thưa rõ cũng cùng là tin tặc , nhưng thợ khoá là hacker mũ trắng , và ăn trộm thì mũ đen.Khác nhau chứ , thợ khoá thì giúp gia chủ canh giữ Chia của cải , còn ăn trộm thì trái lại
Nhưng , nghề nào cũng vậy , cũng phải phục tùng quy luật đào thải , tre già thì măng mọc.Lớp thợ khoá rồi đây nổi lên dồi dào thợ giỏi như anh Tùng ở Gia Lâm , anh Quốc , anh Cẩm ở Tân Phú.Địa bàn Cai Lậy thì chẳng ai qua mặt được anh Chúng , chợ Gò vấp.Và anh Tiến , Thái Thụy , chuyên môn đủ loại khoá dữ dằn , và các loại xe hơi đời mới.
Nói đến thợ khoá Hà Nội , không thể không kể đến phố thợ khoá đường Tân Quới , Q5 , cả chục gian hàng khoá tập kết rất đông vui.Nơi đây không ai có thể không biết gian hàng của Nhà ở Hậu Ký , ngày trước có thể mở bung cửa xe của Nguyễn văn Mười Hai mà các thợ Hà Nội đều “pó tay”
Sửa khóa nhà Ở Hà Nội , thợ khoá nhiều là vậy , nhưng chưa Cán Khê được một hiệp hội hoặc một câu lạc bộ thợ khoá , để anh em thợ khoá biết nhau và có thể cùng nhau trao đổi kinh nghiệm , học hỏi lẫn nhau để tay nghề ngày càng nâng cao.
Thợ khoá Saigon , từ xưa đến nay toàn được đào tạo theo lối truyền nghề , không bài , không bản nên kiến thức không đồng đều , đồng cốt thợ khoá cũng phải tự tạo là chính nên khó có thể phát triển như thợ khoá các nước khác.
Nghề khoá sửa khóa cửa cuốn , thiết tưởng nên được nhà nước quan tâm cho mở những khoá đào tạo bài bản , ( nhất là phần tập quán công việc ) thì thiết tưởng chất lượng phục vụ sẽ Trội hơn , và hạn chế được những tiêu cực , và cũng dễ quản lý hơn.










